درک انسان از ذات خود


Image result for ‫درک انسان از ذات خود‬‎

گفتیم که یکی از مهم‌ترین وظایف هر شخصی در طول زندگی شناخت خویشتن است. همه ما بارها این سوال را از خود پرسیده‌ایم که کیستیم. فرق ما با دیگر موجودات چیست.


آیندۀ زندگی ما چگونه خواهد بود؟ آیا خواهیم ماند یا از بین خواهیم رفت؟ اگر باقی می‌مانیم چه بخشی از وجودمان فنا ناپذیر است؟ بدن مادی که به مرور زمان از بین می‌رود پس چه بخشی از وجود من باقی خواهد ماند؟ آیا در درون آدمی حقیقتی بالاتر از پدیده‏های طبیعی وجود دارد؟ آیا ورای این دست و پا و غیر از سر و گردن و چشم و گوش و سایر اعضای مادی چیز دیگری با من یا در من وجود دارد، یا اصل و حقیقت من همین مجموعه‏ی اعضای مادی من است؟  فلاسفه اسلامی معتقدند آثار ادراکی و افعال انسان همگی منسوب به «نفس» است. جاودانگی و نامیرایی از آن نفس است. موجودات فاقد نفس نمی‌توانند آثار متنوعی از خود بروز دهند بلکه فقط دارای آثار یکنواخت هستند. اما انسان افعال و آثار غیر یکنواخت از خود بروز می‌دهد. این مسئله تفاوت انسان با جمادات و گیاهان است. تفاوت انسان با حیوان در توانایی‌های ادراکی انسان نهفته است.. زیرا حیوانات دیگر نیز دارای افعال و آثار متنوع هستند ولی نمی‌توانند ادراک و استنتاج داشته باشند. به طور خلاصه می‌توان گفت که دو ویژگی انسان باعث تمایز او از دیگر موجودات عالم می‌شود. ویژگی «افعال و آثار غیر یکنواخت» وجه امتیاز انسان و حیوان با جمادات و گیاهان است و ویژگی «نطق» متمایز کننده انسان از دیگر حیوانات است.


همه ما نا خود آگاه اعضای بدن و حتی خودِ بدن را به واقعیت دیگری به نام «من» نسبت می‏دهیم؛ مثلاً می‏گوییم دست من یا پای من. این نشان می‌دهد که هر فردی غیر از اعضاء و جواهر خود واقعیت دیگری را نیز می‌شناسد که از آن به «من» تعبیر می‌کند . همه‏ی اعضا و حتی بدن خود را به آن نسبت می‏دهد. فلاسفه معتقدند نفس انسان که از آن به روح هم تعبیر می‌شود یک امر مجرد است. اعتقاد به تجرد نفس ناطقه و بقای آن پس از مرگ شالوده مهم‌ترین مباحث اعتقادی (مانند معاد) می‌باشد. دلایل زیادی برای تجرد نفس ارائه شده است که  برخی از آن‌ها بسیار پیچیده است. ابتدا توضیح کوتاهی درباره مفهوم تجرد می‌دهیم و سپس یکی از دلایل تجرد نفس یا روح را ذکر می‌کنیم. مجرد در لغت به معنی «خالی» است: «التجرد فی اللغة الخلوّ» (التهانوی، کشاف اصطلاحات الفنون، ج 1، ص 195) به طور کلی حکما به امری مجرد می‌گویند که روحانی محض بوده و مخلوط با ماده نباشد.

هر انسانی در بیداری و حتی در حالت خواب و بیهوشی و مستی، خود را می‌شناسد و از واقعیت خویش غافل نیست. اگر انسان را به صورت "معلق در فضا" در نظر بگیریم – به گونه‌ای که به هیچ وجه، توجه او به بدنش امکان نداشته باشد- باز هم از خود و "من" خویش غافل نخواهد بود

یکی از مؤلفه هایی که مجردات را از مادیات متمایز می‌سازد امتداد مکانی است. همان‌طور که می‌دانیم اجسام از امتداد مکانی برخوردارند. در مقابل، مجردات هیچ گونه ابعادی در جهات سه‌‌‌‌گانه ندارند و از آن جا که مکان داشتن لازمه بعد داشتن است پس مجردات، مکانمند هم نیستند. بنابراین تجرد به معنای غیرمادی است. وقتی می‌گوییم نفس مجرد است یعنی نفس مثل بدن و دیگر موجودات مادی نیست. اما چرا گفته می‌شود که نفس غیر مادی است؟

هر انسانی ذات خود را درک می‌کند. همان‌طور که گفتیم همه ما مکرر از کلمۀ «من» استفاده می‌کنیم و این یعنی درکی از وجود خود داریم. این چیزی که به عنوان «من» یا «خود» درک می‌کنیم غیر از بدن و امور بدنی است [بدن در طول زمان تغییر می‌کند. در طول هفتاد یا هشتاد سال عمر انسان بدن تغییر می‌کند در حالی که ما با یک واقعیت ممتد و ثابت مواجهیم. ما در دوران کودکی، جوانی، میان‌سالی و پیری از یک حقیقت برخورداریم. پس نمی‌توان گفت که روح یا نفس انسان(امر ثابت) همان بدن(امر متغیر) است]. بنابراین یکی از دلایل تجرد نفس خودآگاهی است. تنها امور مجرد هستند که می‌توانند نسبت به خود آگاه باشند. برای مثال یک کلوخ سنگ یا آجر فاقد معرفت به ذات خویش است. ابن سینا اولین فیلسوفی است که برای اثبات وجودِ نفس و تجرد آن از خودآگاهی استفاده می‌کند.


این مفهوم امروزه نقش بسیار زیادی در فلسفه ذهن معاصر دارد. شخصی که در هوا در خلأ نگه داشته شود به نحوی كه با هیچ‏چیز برخوردی ندارد و چون اندام‌هایش از یکدیگر فاصله دارند، هیچ‏گونه تماسی و تلاقی با هم نمی‏یابند. این انسان معلق با اینکه هیچ عضوی از بدن خود را درک نمی‌کند ولی هرگز در موجودیت‏ خودش شك نمی‏كند. یعنی حتی در آن زمان نیز از وجود خود آگاه است. یعنی نسبت به «خود» یا «من» هوشیار است. ‏بنابراین تصور او از موجودیت‏ خودش، هرگز از راه حواس یا از طریق جسم نیست. پس باید از مبدأ دیگری كه غیر از جسم و با جسم مغایرت كامل دارد بوده باشد و آن نفس است. او در اشارات می‌گوید:

«هر انسانی در بیداری و حتی در حالت خواب و بیهوشی و مستی، خود را می‌شناسد و از واقعیت خویش غافل نیست. اگر انسان را به صورت "معلق در فضا" در نظر بگیریم – به گونه‌ای که به هیچ وجه، توجه او به بدنش امکان نداشته باشد- باز هم از خود و "من" خویش غافل نخواهد بود.» (ابن سینا، الاشارات و التنبیهات‏، ص 80)

در این برهان ابن سینا مطرح می‌کند که آدمی اگر لحظاتی متوجه خود شده و به خودش اندیشه کند متوجه می‌گردد که حتی اگر هیچ یک از اعضایش را هم نبیند و لمس نکند و حتی گویی که در هوای آزاد معلق شده باشد باز با این حال از همه چیز غافل خواهد بود مگر از خویشتن خود و لذا خودش را بدون طول و عرض و قامت و ... موجود خواهد دانست و به وجودش اذعان خواهد داشت. در این حال انسان بهتر از همه اشیای خارجی خود را در می‌یابد. در این حال هرچند حواس ظاهری موقتاً از كار افتاده و قادر به درك محسوسات نیست اما «خود» به نحو آگاهانه‌ای مدرك خویش و قوای باطنی است.



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
online pharmacy canada یکشنبه 6 بهمن 1398 01:41 ق.ظ
http://realviagrawithoutadoctor.com/
canadian online pharmacy یکشنبه 6 بهمن 1398 01:12 ق.ظ
http://canadiantrustmedpharmacy.com/
legitimate canadian mail order pharmacies شنبه 5 بهمن 1398 11:43 ب.ظ
http://canadianpharmaciesrxbest.com/
most reliable canadian pharmacies شنبه 5 بهمن 1398 10:41 ب.ظ
http://canadianpharmaciesoffer.com/
http //www.reliablemedpharmacy.com/ شنبه 5 بهمن 1398 10:11 ب.ظ
http://canadianpharmaciesnorth.com/
prescription drugs without prior prescription شنبه 5 بهمن 1398 09:40 ب.ظ
http://canadianpharmacieslink.com/
online pharmacy no prescription شنبه 5 بهمن 1398 09:11 ب.ظ
http://canadianpharmaciescheapmeds.com/
canadian pharmacies top best شنبه 5 بهمن 1398 07:40 ب.ظ
http://canadianonlinepharmacysl.com/
international pharmacies that ship to the usa شنبه 5 بهمن 1398 07:10 ب.ظ
http://canadianonlinepharmacysavings.com/
jovqngBX شنبه 5 بهمن 1398 06:46 ب.ظ
md court records case search <a href=http://publicrecordscheckusa.com/>phone numbers find</a> how much does a background check cost dtuwzo <a href="http://publicrecordscheckusa.com/">find people on tinder</a>
most reliable canadian pharmacies شنبه 5 بهمن 1398 06:39 ب.ظ
http://canadianonlinepharmacyquick.com/
canadian pharmacies شنبه 5 بهمن 1398 06:08 ب.ظ
http://canadianonlinepharmacyph.com/
buy prescription drugs without doctor شنبه 5 بهمن 1398 05:37 ب.ظ
http://canadianonlinepharmacyoffer.com/
http //www.reliablemedpharmacy.com/ شنبه 5 بهمن 1398 05:06 ب.ظ
http://canadianonlinepharmacynote.com/
http //www.reliablemedpharmacy.com/ شنبه 5 بهمن 1398 04:34 ب.ظ
http://canadianonlinepharmacyneo.com/
legitimate canadian pharmacies شنبه 5 بهمن 1398 04:03 ب.ظ
http://canadianhealthypharmacyrx.com/
vdbrSyday شنبه 5 بهمن 1398 03:52 ب.ظ
cash advance payday loan http://paydayloanjyd.com/ - beacon payday loan instant payday loan online <a href="http://paydayloanjyd.com/#">payday loan direct lenders only</a> payday loan usa
kratom liquid extracts شنبه 5 بهمن 1398 03:36 ب.ظ
beef gelatin capsules buy kratom capsules online kratom on sale [url=http://kratomsaleusa.com/#]buy kratom online[/url] jacksons kratom kratom retailers
legitimate canadian mail order pharmacies شنبه 5 بهمن 1398 03:31 ب.ظ
http://canadianonlinepharmacygetrx.com/
canadian pharmacies that ship to us شنبه 5 بهمن 1398 03:01 ب.ظ
http://canadianonlinepharmacyelite.com/
legitimate canadian pharmacies شنبه 5 بهمن 1398 02:30 ب.ظ
http://canadianonlinepharmacycl.com/
canadian pharcharmy online شنبه 5 بهمن 1398 01:29 ب.ظ
http://www.canadianmailorderpharmaciesntx.com/
online pharmacies شنبه 5 بهمن 1398 12:59 ب.ظ
http://canadianhealthypharmacyrx.com/
fdtvKnift شنبه 5 بهمن 1398 11:19 ق.ظ
fast loan payday quick http://cashfastlot.com/ - 500 fastcash advance cash online payday <a href="http://cashfastlot.com/#">cash advance</a> online pay day loans
wigguh شنبه 5 بهمن 1398 11:09 ق.ظ
ximupv <a href="http://sildena2020usa.com/">best non prescription viagra</a> buy viagra canada
<a href="UR"L>viagra online canadian</a> walgreens prescription prices
fdtvKnift شنبه 5 بهمن 1398 10:59 ق.ظ
fast payday http://cashfastlot.com/ - need cash today fast cash <a href="http://cashfastlot.com/#">payday bad credit loans</a> direct payday lender
fvhslSyday شنبه 5 بهمن 1398 10:57 ق.ظ
payday loans companies http://paydayloansdwt.com/ - payday loans no credit payday loans virginia <a href="http://paydayloansdwt.com/#">advance payday loans</a> payday loans without credit check
cialis price costco شنبه 5 بهمن 1398 10:06 ق.ظ
cialis price costco
[url=https://getcialistabsfasty.com/#]cialis price costco[/url]
hedgWarly شنبه 5 بهمن 1398 10:05 ق.ظ
big loans http://payloanrgo.com/ - online loans for bad credit fast pay day loans <a href="http://payloanrgo.com/#">fast cash now</a> fast loans with bad credit
dhoUnice شنبه 5 بهمن 1398 03:56 ق.ظ
paycheck loans http://loanpaydaythz.com/ - fast cash paycheck advance <a href="http://loanpaydaythz.com/#">instant loans bad credit</a> pay day loan
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
 
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو